stereotactische bestraling (precisiebestraling)
Stereotactische bestraling is een vorm van uitwendige bestraling waarbij de tumor met smalle stralenbundels vanuit vele, verschillende kanten zeer nauwkeurig bestraald wordt. Dit wordt bijvoorbeeld toegepast bij een kleine long- of hersentumoren, waarbij het omliggende long- of hersenweefsel zo veel mogelijk gespaard moet worden. In uitzonderlijke situaties wordt deze behandeling ook toegepast bij de behandeling van levertumoren of uitzaaiingen in de lever.
Deze behandeling kan uitgevoerd worden met een speciaal hiervoor ontwikkeld apparaat (gammaknife®, cyberknife®), maar ook met de gebruikelijke bestralingsapparaten (lineaire versnellers).
Met het gammaknife® kunnen alleen afwijkingen in de hersenen bestraald worden, met het cyberknife® en een lineaire versneller kunnen ook andere plaatsen in het lichaam bestraald worden, zoals tumoren in de longen.


voorbereidingen voor een stereotactische bestralingsbehandeling
CT met ademhalingscorrelatie
De voorbereidingen voor een stereotactische bestralingsbehandeling zijn in grote lijnen vergelijkbaar met de voorbereidingen voor een gewone, uitwendige bestralingsbehandeling. Omdat de duur van stereotactische bestralingsbehandeling lang is en er naar bijzonder hoge nauwkeurigheid wordt gestreefd wordt soms niet gekozen voor een masker maar voor een frame ter fixatie van het hoofd.
Meestal wordt bij doelgebieden in het hoofd gebruik gemaakt van een MRI, al dan niet in combinatie met een CT.
Voor tumoren van de long wordt met speciale apparatuur de beweging van de tumor onder invloed van de ademhaling vastgelegd.
dosisverdeling longtumor
Na het maken van de CT-scan en/of MRI-scan wordt berekend hoeveel straling nodig is, hoelang de bestraling per keer duurt en hoe vaak wordt bestraald. Vaak is het mogelijk per behandeling een hoge dosis te geven, zodat het totaal aantal behandelingen beperkt is. Soms kan volstaan worden met één bestralingsbehandeling. Een dergelijke, eenmalige behandeling wordt ook wel radiochirurgie genoemd.


de bestralingsbehandelingen
bestraling hersentumor
Er zijn weinig verschillen tussen gewone, uitwendige bestralings-behandelingen en stereotactische bestralingsbehandelingen. Ook bij deze behandeling wordt de houding op de CT of MRI-scan op de behandelingstafel zo goed als mogelijk nagebootst. De houding wordt gecontroleerd met röntgenfoto’s of een CT-scan en zonodig aangepast. Dergelijke controles vinden soms gedurende de behandeling ook plaats.
bestraling longtumor
Vanwege het gebruik van de vele bestralingsbundels en vanwege de tussentijdse controles van de houding duurt een behandeling langer dan een ’gewone’ uitwendige bestraling. Afhankelijk van de plaats van het te bestralen gebied en de gebruikte apparatuur moet gedacht worden aan 30-120 minuten.
waar vinden deze bestralingsbehandelingen plaats?
Niet alle Nederlandse bestralingsafdelingen hebben de mogelijkheid tot stereotactische radiotherapie. Indien een dergelijke behandeling van voordeel is in een specifieke situatie kan het voorkomen dat de behandeling niet in het dichtsbijzijnde bestralingsinstituut plaats vindt. De behandelend radiotherapeut kan uitleg geven of een stereotactische bestralingsbehandeling in een specifieke situatie de voorkeur heeft.
Laatste update
De inhoud van deze pagina is het laatst gewijzigd op 30 december 2011
Radiotherapie Nederland




presentatie van bestraling
selecteer hier om meer presentaties van bestralingsbehandelingen te bekijken





Wij onderschrijven de gedragscode van de Health On the Net Foundation Deze site voldoet aan de HONcode, die staat voor betrouwbare informatie over gezondheid:
Controleer hier.







© 2012 Marjan van de Pol